Met de trein op wandelvakantie in Frankrijk

Wandelen in Frankrijk kan prima zonder auto. Sterker nog: veel van mijn favoriete wandelgebieden zijn verrassend goed bereikbaar met de trein. Zelf ga ik al jaren met de trein op wandelvakantie in Frankrijk. Ik reis met de Eurostar naar Parijs, dan met een hogesnelheidstrein verder Frankrijk in en dan met een hogesnelheidstrein, nachttrein of regionale trein naar mijn wandelbestemming. In dit blog deel ik een handleiding treinreizen naar Frankrijk voor wandelaars.

Met de trein op wandelvakantie in Frankrijk: dit is waarom

Een van de redenen dat ik zo graag in Frankrijk reis: je kunt zonder auto en met trein en bus op zoveel mooie bestemmingen komen. Er rijden hogesnelheidstreinen naar steden door het hele land, waar je over kunt stappen op lokale treinen naar geliefde wandelbestemmingen. Zo reisde ik al naar de Alpen, de Pyreneeën en de zuidkust.

Waarom ik zo graag met de trein naar Frankrijk reis:

• treinreizen is natuurlijk minder slecht voor de wereld dan vliegen of autorijden. Gemiddeld is de koolstofvoetafdruk van reizen met een Eurostar-trein 93% lager dan autorijden.
• ik vind treinreizen ontspannend: er is bewegingsruimte, ik kan naar de wc wanneer ik wil, ik kijk niet urenlang uit op asfalt en ik kan lezen zonder kotsmisselijk te worden. Zo kom ik veel minder geradbraakt aan op mijn wandelbestemming.
• op meerdaagse wandeltochten hoef ik me niet druk te maken over waar ik mijn auto zo lang gratis en veilig kan parkeren.
• als je solo reist en op tijd boekt is treinreizen vaak goedkoper dan reizen met de auto (brandstof + tol)

Mooie wandelgebieden en routes in Frankrijk die goed bereikbaar zijn met de trein

Er zijn weinig plekken in Frankrijk die niet bereikbaar zijn met de trein. En er zijn weinig gebieden die ik geen mooie wandelbestemmingen vind. Deze gebieden zijn bijvoorbeeld heel makkelijk bereikbaar met de trein:

• Vogezen vanuit Épinal of Remiremont.
• Jura vanuit Dole of Bourg-en-Bresse. Tip: wandelroute GR59.
• Alpen vanuit Grenoble, Annecy of Chambéry. Met lokaal transport bereik je bijvoorbeeld mijn huttentocht in de Vanoise of deze huttentocht in de Oisans.
• Auvergne vanuit Clermont-Ferrand. Hier maakte ik al vele wandeltochten over vulkanen.
• De kust van Bretagne via Rennes, Quimper, Brest of Saint-Brieuc.
• De Côte d'Azur en Alpes-Maritimes via Nice.
• Oostelijke Pyreneeën via Perpignan, Toulouse of Ax-les-Thermes, waar je bijvoorbeeld aan de Tour des Pérics kunt beginnen.

Tip voor dagwandelingen: de Occitanië Rail Tour in het zuiden van Frankrijk, een verzameling van 9 wandelroutes vanaf stations die met fotogenieke treinritten met elkaar verbonden zijn.

Zo plan je je treinreis naar Frankrijk

Dit zijn veelgebruikte platforms voor het plannen en boeken van je treinreis naar Frankrijk:

• NS International. Voordeel: Nederlands sprekende klantenservice en je reist voordelig naar het vertrekstation van de Eurostartrein als je je ticket vanaf het station dichtbij je huis boekt (aanreisticket van 9 euro i.p.v. los ticket van 30 euro van Groningen naar Schiphol in mijn geval). Nadeel: tickets voor (nacht)treinen zijn soms later beschikbaar dan op andere sites en updates van wijzigingen komen soms wat traag.
• Eurostar.com. Voordeel: rechtstreeks boeken van de hogesnelheidstrein naar Parijs, plus aansluitende verbindingen naar 100 bestemmingen in heel Frankrijk. (Klein) nadeel: lokale treinen van stad naar wandelvertrekpunt boek je apart bij de Franse spoorwegen.
• SNCF Connect. Voordeel: geeft vaak meer treinopties weer en laat ook toekomstige treinreizen zien die nog niet boekbaar zijn (wel zo handig als je wilt plannen). Nadeel: Franse klantenservice. Tip: in de footer kan je de websitetaal aanpassen naar het Nederlands.
• Treinreiswinkel. Voordeel: als je het plannen liever uitbesteedt, regelen zij veel voor je. Nadeel: dat brengt vaak extra kosten met zich mee.

Ik heb zowel NS International als Eurostar + SNCF gebruikt om mijn reizen te plannen. Boeken kan via de website of via de bijbehorende apps van deze platforms. Je kunt je gereserveerde treinreis als ticket printen of als e-ticket in de app laden. Tip: maak altijd ook even een screenshot.

Updates onderweg: gebruik de Eurostar en SNCF Connect apps

De updates van je Eurostar-reis naar Parijs lees je het snelst in de handige Eurostar-app. Voor andere treinreizen naar en binnen Frankrijk gebruik je de SNCF Connect-app. NS Internationaal is vaak wat trager met updates communiceren.

Razendsnel met de Eurostar naar Parijs

Op weg naar niet-Noord-Franse wandelbestemmingen trein je vrijwel altijd via Parijs. Je bereikt Parijs snel en comfortabel met de Eurostar uit...

• Amsterdam Centraal
• Schiphol
• Rotterdam
• Antwerpen-Centraal
• Brussel-Zuid

Je bent met deze hogesnelheidstrein snel in Parijs. Vanuit Amsterdam ben je zo'n 3:15 uur onderweg. Vanuit Brussel doe je er maar 1:50 uur over. Je hoeft niet bij te betalen voor zware bagage, maar je moet al je bagage wel zelf in en door de trein kunnen tillen. Dankzij de gratis wifi aan boord kun je onderweg je wandelplannen nog wat verder uitwerken.

Tips voor je Eurostar-reis naar Gare du Nord

Zorg dat je minstens 20 minuten voor vertrek op het Eurostar-vertrekstation bent en zo'n 5 minuten voor vertrek klaarstaat om in te stappen. Je hoeft niet door bagage- of paspoortcontrole en kunt instappen zoals je dat ook in een NS-trein zou doen.

Op de digitale borden op het perron kun je lezen welke wagon bij welke grote letter op het perron ongeveer komt te staan. Op je ticket staat in welke wagon je gereserveerde zitplaats zich bevindt. Zo weet je dus alvast waar je ongeveer kunt gaan staan wachten.

Kom je met de trein naar Schiphol, Amsterdam Centraal of Rotterdam en ben je ingecheckt met je OV-chipkaart of bankpas? Vergeet niet uit te checken voordat je in de Eurostar stapt. Dat kan meestal ook op het perron waar de Eurostar-trein vertrekt. Moet je op een van de stations door de poortjes? Deze kun je openen met je Eurostar e-ticket.

Fijn: Eurostar Premier

De goedkoopste klasse van Eurostar is al heel comfortabel, maar recent genoot ik een ritje van nog meer luxe. Met een Eurostar Premier-ticket mag je de twee uur voor vertrek van je trein in de Premier Lounge doorbrengen. Zo zat ik bij 35 graden Celsius in Parijs lekker in een stille ruimte met airco. Je kunt je treinticket heel last-minute wijzigen en in de coupé heb je net wat meer comfort. Je krijgt er zelfs lekker eten. Ik reisde rond lunchtijd en kreeg vier lekkere gerechtjes en een drankje. Niet voor wie graag zo goedkoop mogelijk reist, wel voor wie van het Eurostar-ritje een uitje op zich of een werkritje maakt.

Check de overstaptijd van station naar station in Parijs

De Eurostar en andere treinen uit het noorden komen aan op station Gare du Nord. Vaak vertrekt de trein naar je bestemming in andere delen van Frankrijk vanaf een ander station in de stad. Hoeveel overstaptijd je nodig hebt, verschilt per station.

• Gare du Nord > Gare de l'Est: 10 minuten lopen.
• Gare du Nord > Gare de Lyon: tien minuten met een RER-trein richting 'sud'. Je kunt elke RER nemen, want die komen allemaal langs Gare de Lyon. Met minstens een uur overstaptijd zit je goed.
• Gare du Nord > Gare du Montparnasse: 20 minuten met metrolijn 4 naar halte Montparnasse - Bienvenüe. Vanaf daar is het nog ongeveer een kwartier lopen naar de drie vertrekhallen. Als je deze overstap nog niet eerder maakte, moet je misschien even zoeken. Reken daarom minstens 1:15 uur overstaptijd.
• Gare du Nord > Gare d'Austerlitz: 15 minuten met metrolijn 5 naar halte Gare d'Austerlitz.

Over deze metroverbindingen

Ik gebruik meestal Google Maps om de beste reisroute van station naar station te vinden. Voor een relaxte treinreisdag plan je beter wat extra overstaptijd in, voor het geval de trein of metro vertraging heeft of je wat langer moet zoeken naar het juiste perron. Ik tel zelf vaak een uur of langer bij de geplande overstaptijd op. Ik haal liever nog even thee op het station dan dat ik moet rennen om mijn trein te halen.

De vertrekperrons van de metro's staan op de metrostations duidelijk aangegeven. Controleer of je metro de juiste bestemming heeft, zodat je niet per ongeluk de verkeerde richting in reist. In de metro wordt omgeroepen wat de volgende stop is.

Koop je metrotickets al voor aankomst op Gare du Nord

Er zijn drie handige manieren om aan kaartjes voor metro en RER-trein te komen:

• Een fysieke, anonieme ‘OV chipkaart’ kopen in de bar van de Eurostar. Bestel voor zo’n 7 euro een Navigo Easy-pas. Hier staan standaard 2 enkeltjes op. Elk van bovengenoemde overstappen met metro of RER kosten 1 enkeltje. De kaart is 10 jaar geldig en je kunt het tegoed voor latere ritten opwaarderen. Haal je kaartje al snel na het instappen, want de voorraad is niet oneindig groot.
• In de SNCF-app naar het kopje 'Tickets' -> boven in beeld het blokje 'Parijs en zijn regio' -> 'with your phone' (de app springt bij mij hier naar Engels) -> 'Unitary tickets' -> 'Train-Metro ticket' zonder 'reduced'. Vakjes invullen en akkoord. Op een iPhone komt je ticket direct in de Wallet, maar op een Android-telefoon moet je eerst de 'Ticket sans contact'-app installeren. Dat doe je het beste al voor vertrek. Je kunt nu met je telefoon door de poortjes. In deze app vind je ook dienstregelingen en updates over eventuele vertragingen. Voor het betalen van je ticket heb je een creditcard nodig.
• Navigo Easy-pas kopen bij de automaten op Gare du Nord. Minst handige optie van de drie, want hier staan soms rijen en dat snoept van je overstaptijd.

Opmerking over de metropoortjes

Het is niet altijd duidelijk dat de poortjes op het metrostation je ticket gescand hebben en je door kunt lopen. Loop je niet snel genoeg door, dan telt dit ticket als gebruikt en moet je een nieuwe kopen om alsnog door de poortjes te komen. Dat gebeurde mij één keer, en toen ben ik (illegaal) door de uitgangspoortjes naar binnen gelopen. Mijn ticket was tenslotte al betaald en geactiveerd.

Je hebt dit kaartje ook weer nodig om het metrostation van aankomst weer te verlaten.

Met de Franse trein verder naar je bestemming

Vanaf Parijs kun je doorreizen naar alle wandelbestemmingen in Frankrijk. Dat doe je in hogesnelheidstreinen, de TGV en Ouigo, of met regionale treinen, de TER-treinen. Dat treinreizen gaat in Frankrijk niet heel anders dan in Nederland, behalve dat de snelle treinen echt razendsnel gaan en veel meer bagageruimte aan boord hebben dan NS Intercity's.

Van welk perron vertrekt mijn trein en waar moet ik zitten?

In Frankrijk zie je vaak pas 20 minuten van tevoren (of soms zelfs later) vanaf welk perron je trein vertrekt. Vaak wacht je in een centrale hal en houd je de digitale informatieborden in de gaten. Er zijn blauwe en groene borden. Op het blauwe bord staan de départs, de vertrekkende treinen. Op de groene borden staan de arrivées, de aankomende treinen. Kijk op het goede bord! De reisplanning in de SNCF-app wordt ook geüpdatet als het vertrekperron bekend is.

Bij je boeking van Eurostar-, TGV- en Ouigo-treinen is reserveren verplicht en krijg je een zitplek toegewezen. In de TER-treinen mag je zelf een zitplaats kiezen. Als er geen zitplaats genoemd staat op je (e-)ticket, weet je dat je overal mag zitten binnen de klasse die je geboekt hebt.

Met de nachttrein naar je Franse wandelbestemming

Ik vind het geweldig om slapend naar mijn bestemming te reizen. Je reist met de Franse nachttreinen, de Intercités de Nuit naar onder meer...

• Toulouse: handig voor wandelingen in de Pyreneeën en diverse camino's
• Perpignan en Cerbère: perfect voor deze 80 km lange wandelroute langs de Middellandse Zee
• Lourdes
• Marseille en Nice
• --> hier staan meer voorbeelden van bestemmingen. Let op: niet alle tussenstops zijn genoemd. Gebruik bovengenoemde planners om te kijken of er een nachttreinoptie naar jouw bestemming is.

Ik reisde met de nachttrein naar de Pyreneeën

Voor mijn Tour des Pérics-avontuur nam ik 's middags de Eurostar van Schiphol naar Parijs. Vanaf station Paris Gare du Nord reisde ik in 15 minuten met de metro naar station Paris Austerlitz. Daar stapte ik in de Intercités de Nuit-nachttrein naar Ax-les-Thermes in de Pyreneeën. Deze trein vertrekt om 22:00 uur en komt de volgende ochtend om 9:15 uur aan. Althans, dat was het plan, maar ik moest door een landslide het traject tussen Toulouse en Ax met vervangend vervoer doen. Dat werd voor vertrek allemaal goed gecommuniceerd door SNCF.

Je kunt kiezen voor een zitplaats, maar als je echt wilt slapen, is een couchette (ligplek) aan te raden. De nachttreinen in Frankrijk zijn (nog) niet zo fancy als die naar bijvoorbeeld Innsbruck, maar ik vind het qua comfort prima te doen.

Handig om te weten over de nachttrein in Frankrijk

• Couchettes (ligplekken) in de tweede klasse bevinden zich in 6-persoons cabins. Aan beide kanten van de cabin hangen drie bedden boven elkaar. Je kunt bij het boeken aangeven of je voorkeur voor onder, midden of boven hebt. Bovenin is het vaak warmer, al komt er tijdens het rijden frisse lucht binnen door het rooster.
• Eerste klasse coupés zijn ruimer en hebben vier wat comfortabelere bedden. Soms scheelt eerste klasse maar een paar tientjes t.o.v. tweede klasse.
• Reis je met meerdere personen tegelijk? Boek alle slaapplaatsen in één boeking, omdat de kans dan groter is dat je bij elkaar ligt. Je kunt bij het boeken van een individueel ticket ook aangeven waar je maatje ligt. Of je bij elkaar kunt slapen, hangt af van beschikbaarheid. Je kunt ook een privécoupé boeken, waarbij bedden die jij niet gebruikt niet door vreemden beslapen worden.
• Veel nachttreinen hebben speciale vrouwencoupés waarvoor je direct bij het boeken al je voorkeur aan kan geven.
• Er ligt een lakenzak-deken combinatie en een kussen voor je klaar op bed. Je hoeft geen eigen lakenzak mee te hebben. Ik had de mijne toch mee voor een huttentocht en sliep daar in, omdat die net wat minder warm is dan de deken die er ligt.
• De treinmaatschappij biedt je een slaapmasker, oordopjes, verfrissingsdoekje en flesje water aan. Bagage ligt onder het bed of op een plankje boven de deur. Dat is wat passen en meten, dus bereid je daar op voor.
• Je krijgt niet standaard ontbijt aan boord, zoals je dat misschien kent van de Nightjet naar Oostenrijk of Zwitserland.

Meer tips

• Stop spullen die je onderweg nodig hebt in een klein tasje, want er is in de coupé geen ruimte om grote tassen in en uit te pakken. Houd waardevolle spullen ook altijd bij de hand.
• Ga op je vertrekstation naar de wc en poets daar ook je tanden. Er zijn voor het aantal mensen dat reist weinig toiletten in de nachttrein. Ik poets mijn tanden 's morgens op het aankomststation.
• Mijn reisgenootjes sliepen niet allemaal even lekker in de trein. Plan op je aankomstdag liever een terrasje en/of korte wandeling, dan een dikke tocht bergop.

Wat kost de nachttrein?

De prijzen variëren per dag en seizoen. Doordeweeks zijn nachttreinen vaak goedkoper dan in het weekend. Je kunt couchettes al vanaf €29 boeken, maar in het hoogseizoen of op drukke dagen kan dit aardig hoger liggen. Door je reisdata slim te plannen kun je flink besparen.

Boek je eerste klasse, dan heb je meer ruimte en comfort in de trein en mag je op grote stations zoals Parijs gebruikmaken van de nachttrein-lounge met zitjes en douches.

Handig om te weten voordat je in de trein naar Frankrijk stapt

• Ik heb in al die jaren zelden vertraging gehad met een Franse trein. Maar garanties zijn er nooit. Vooral bij langere ritten of nachttreinen met gereserveerde zit- of ligplaatsen is het slim om extra overstaptijd in te bouwen.
• Je hond mag mee in de trein. Zie de huisdierregels van Eurostar en de regels voor andere Franse treinen.
• In Franse treinen moet je bagage voorzien zijn van een label met je naam en contactgegevens. Over het algemeen is er meer ruimte voor je wandelrugzak dan in Nederlandse treinen, maar het blijft verstandig om je tas optimaal te organiseren.
• We gaan natuurlijk uit van het beste in de medemens, maar houd een oogje op je bagage als je het in een bagagehalletje zet.
• Als je onderweg een stad zoals Parijs wilt verkennen, kun je vaak gebruikmaken van bagagekluizen op het station om je rugzak tijdelijk op te bergen.
• Vergeet je ID-kaart of paspoort en je (digitale) ticket niet.
• Combineer je je wandelvakantie net als ik graag met bikepacken? Lees mijn tips voor het meenemen van je fiets in de Franse trein.

Voor de transparantie: ik schreef dit blog op basis van een door Eurostar gesponsorde treinreis naar de Pyreneeën en zes jaar aan niet gesponsorde treinreizen naar Franse wandel- en fietsbestemmingen.