Waar mag je wildkamperen in Europa?

Wildkamperen in Europa is een favoriet onderdeel van veel van mijn avonturen. Hoog boven de boomgrens de Alpenglow bewonderen, op een besneeuwd plateau in de Franse Vooralpen de zon op zien komen en tussen de burlende herten in een Schotse glen slapen... Ik kan daar geen genoeg van krijgen. Helaas is in de natuur bivakkeren in Europa niet overal legaal. In dit blog vertel ik je waar het wél kan.

Mag je wildkamperen in Europa?

De regels voor wildkamperen verschillen per Europees land. Je mag niet in heel Europa wildkamperen. In Nederland, Portugal en Engeland wordt daar bijvoorbeeld streng op gehandhaafd. In Scandinavië en Schotland bijvoorbeeld geldt het right to roam en is wildkamperen binnen de fatsoensregels toegestaan. De regels verschillen niet alleen tussen landen, maar ook binnen landen. Zo mag je in landen als Frankrijk wel wildkamperen (bivakkeren, zie verderop), maar niet binnen de beschermde natuurgebieden.

Ben je van plan een meerdaagse wandeltocht te maken en wil je wildkamperen onderweg? Dan doe je er goed aan om vooraf goed te checken wat de lokale wetten zijn. Met een beetje Googlen kom je daar snel achter.

Wildkamperen, bivakkeren...

In dit blog gebruik ik de term wildkamperen voor: je tent opzetten in de vrije natuur, op een plek die geen officiële camping is. Ik bedoel daarmee niet met je vrienden en een grote (party)tent en een speaker de natuur in een vakantiezone veranderen. Ik denk eerder aan: op eigen kracht de natuur in, een lichtgewicht tentje mee, geen vuur waar dat verboden is, geen harde muziek en maximaal twee nachten op één plek blijven.

Wat overheden onder ‘wildkamperen’ verstaan, verschilt per land. In officiële regels zie je vaker de term bivakkeren terug voor wat ik hierboven beschrijf. Het gaat dan om een heel kort verblijf met minimale uitrusting zoals een slaapzak, bivakzak of klein tentje. Waar wildkamperen verboden is, wordt bivakkeren soms wel gedoogd. Het is dus belangrijk om te weten welke term lokaal gebruikt wordt, en wat daar juridisch precies onder valt.

--> Tip om in de wildkampeermood te komen: lees mijn favoriete boeken over wildkamperen.

In deze Europese landen mag je wildkamperen

1. Schotland

Er zijn drie redenen waarom ik elk jaar naar Schotland terugkeer om daar honderden kilometers te wandelen: het is er prachtig, de mensen zijn er zo speciaal en je mag er legaal wildkamperen. Wildkamperen in Schotland mag als je je aan de Scottish Outdoor Access Code houdt. Deze code vraagt je respect te hebben voor de natuur en lokale bewoners. Dus niet in iemands tuin gaan staan, rommel achterlaten of vuur stoken waar dat niet de bedoeling is. Je mag door het hele land vrij kamperen, behalve in de camping management zones. Die verbodsgebieden zijn schaars en liggen vooral langs de heel populaire West Highland Way.

Mooie tochten waar je kunt wildkamperen met spectaculair uitzicht: de beginnervriendelijke Affric Kintail Way, de uitdagende Skye Trail en de nog wildere Cape Wrath Trail. Zie ook mijn e-book met mijn 10 favoriete meerdaagse wandelroutes in Schotland.

2. Engeland (alleen Dartmoor)

In Engeland is wildkamperen over het algemeen verboden en mag je alleen met toestemming van de landeigenaar buiten officiële campings verblijven. Een belangrijke uitzondering vormt Dartmoor National Park, waar wildkamperen zonder toestemming onder de lokale wetgeving is toegestaan. Deze vrijheid verdween recent bijna, maar mede dankzij vele actievoerders oordeelde het Britse Hooggerechtshof in 2025 dat wildkamperen op Dartmoor legaal blijft.

Buiten Dartmoor blijft wildkamperen zonder toestemming een risico op boetes en midden in de nacht onder toeziend oog van de politie je tent inpakken. Dat geldt ook (juist) langs het South West Coast Path. Auteur Raynor Winn beschrijft in haar boek Het Zoutpad, dat over deze route gaat, hoe zij en haar man elke nacht wildkampeerden. Dat is dus illegaal en er wordt gecontroleerd.

3. Noorwegen

Noorwegen staat bekend om het allemansrecht, een traditioneel recht dat je toestaat om in de natuur te kamperen zonder vergunning. Je moet je ook hier aan gedragsregels houden. Zo mag je niet op landbouwgrond kamperen, moet je minstens 150 meter afstand houden van huizen en mag je niet langer dan twee nachten op dezelfde plek blijven. Noorwegen heeft vele ruige landschappen met amper bewoning, wat het echt een perfecte wildkampeerbestemming maakt.

4. Zweden

Wildkamperen in Zweden is ook toegestaan volgens het allemansrecht. Ook hier mag je in de meeste natuurgebieden bivakkeren zolang je de privacy van bewoners respecteert en geen landelijke cultuurgrond betreedt. Je kunt hier kamperen in bossen, langs meren en op open land, zolang je uit de buurt blijft van huizen en landbouwgrond. Tijdens mijn meerdaagse kanotocht in Zweden sliep ik elke nacht in mijn tentje in het wild. Ook langs de meeste meerdaagse wandeltochten verder van de bewoonde wereld is wildkamperen goed te doen. Vaak zijn er zelfs vuurplaatsen en shelters ingericht.

5. Finland

In Finland geldt een vergelijkbaar recht als in Noorwegen en Zweden. Wildkamperen is toegestaan buiten tuinen en landbouwgebieden. Ook hier respecteer je de lokale bewoners en natuur. Leuk: de Noren, Zweden en Finnen trekken zelf ook vaak zo de natuur in.

6. Denemarken

In het wild kamperen is in Denemarken niet toegestaan, behalve in speciaal daarvoor aangewezen zones. Je mag hier maximaal twee nachten verblijven in je trekkerstent. Deze heel primitieve kampeerplekken hebben vaak een waterpunt en primitief toilet. In mijn blog over wildkamperen in Denemarken vind je uitleg over hoe je deze gedoogplekken op de kaart vindt. Buiten deze specifieke zones is wildkamperen verboden en riskeer je boetes.

7. Frankrijk

In Frankrijk is wildkamperen officieel verboden, maar bivouac mag wel. Op minstens een uur lopen van bewoning en wegen mag je je tent om 19 uur opzetten. Je moet de volgende ochtend om 9 uur weer vertrokken zijn. Elk gebied in Frankrijk mag zijn eigen regels voor bivakkeren bepalen. Je tent in beschermde natuurgebieden opzetten is landelijk verboden.

In mijn ervaring is bivakkeren in Frankrijk goed te doen. Zo heb ik onder meer met uitzicht op de Pyreneeën en op plateaus in de Vooralpen gekampeerd. In toeristische gebieden, zoals de Middellandse Zeekust is het vinden van geschikte plekken lastig.

Zie mijn blog over Wildkamperen in Frankrijk voor alle regels.

8. De andere Alpenlanden

• Zwitserland: wildkamperen is vrijwel overal verboden, maar in veel kantons wordt het boven de boomgrens in de bergen voor één nacht gedoogd zolang je buiten natuurreservaten, bossen en beschermd gebied blijft. De regels verschillen per kanton.
• Oostenrijk: bivakkeren is verboden, maar in geval van nood mag je de nacht in de bergen doorbrengen buiten nationale parken en reservaten.
• Italië: wildkamperen is verboden, maar boven de 2.000 m of en in sommige natuurgebieden wordt bivakkeren tussen zonsondergang en zonsopkomst getolereerd.
• Slovenië: wildkamperen is verboden, maar een nachtje in het wild wordt gedoogd als je toestemming van de landeigenaar hebt en buiten beschermde zones blijft.

Zie voor uitgebreide uitleg mijn blog over Wildkamperen in de Alpen.

9. De Baltische Staten

In de Baltische Staten, zoals Estland, Letland en Litouwen, kun je vaak wildkamperen zolang je niet zonder toestemming privéterrein betreedt en uit de buurt van huizen en landbouwgrond blijft. De regels voor wildkamperen zijn in deze landen over het algemeen heel soepel.

10. Bivakkeren in België

Wildkamperen in België is verboden, maar er zijn wel veel bivakzones. Op deze speciaal aangewezen plekken mag je gratis overnachten in je tent. Het voelt hier wel als wildkamperen: de open plekken zijn heel basic, maar hebben soms een waterpomp of composttoilet. Je mag er één nacht verblijven, met een maximum van één of twee kleine tentjes per plek. De regels verschillen per locatie, maar je moet er rustig zijn en geen afval achterlaten. Veel bivakzones liggen langs meerdaagse wandelroutes in België.

Richtlijnen voor bivakkeren in Europa

De regels voor wildkamperen in Europa verschillen dus per land, maar vrijwel alle wetgeving heeft dit met elkaar gemeen:

• Respecteer de lokale bewoners: kampeer niet zonder toestemming op privéterrein en gun mensen hun privacy en rust.
• Respecteer de natuur: houd je rustig, breng zo weinig mogelijk schade aan aan planten en bomen en blijf niet langer dan twee nachten staan.
• Denk bij het wildplassen en -poepen aan de mensen die er na je komen. Begraaf je poep en neem je wc-papier mee naar de volgende prullenbak. Of gebruik een Kula Cloth.
• Neem je afval mee.
• Laat de plek beter achter dan je het gevonden hebt.
• Kies een veilige plek voor een comfortabele nacht. Zie mijn handleiding Wildkamperen: zo doe ik dat. Neem spullen mee die je 's nachts droog en warm houden. Zie mijn blog Wat ik meeneem wildkamperen.

Alternatieven voor wildkamperen

Ik ben natuurliefhebber en ik slaap slecht als ik weet dat ik illegaal bezig ben. Daarom kampeer ik alleen in het wild waar dit legaal is. Waar dat niet het geval is, gebruik ik alternatieven zoals:

• Welcome to my garden (lidmaatschap, geen betaling per overnachting)
• 1nitetent (gratis)
• Warmshowers (lidmaatschap, geen betaling per overnachting)
• Campspace (betalen per overnachting)
• Natuurkampeerterreinen (betalen per overnachting)

Zie ook: gratis of goedkoop overnachten langs je wandel- of fietstocht